6 - تركان اويغور كه بآيين مانوى اعتقاد داشتند و بر روى هم متمّدن‌ترين اقوام ترك و مغول بودند . مسكن ايشان شمال تركستان شرقى حاليّه و شمال درياچهء لب‌نور و اطراف نهر تاريم يعنى شهرهاى تورفان و بيش‌باليغ ( گوچن حاليّه ) و برقول و قره‌شهر بود . 7 - تركان قرلق كه مملكتشان در جنوب مساكن اويغورها قرار داشت و تمام درهء علياى نهر تاريم را شامل ميشد . همين قومند كه باسم خلّخ ( خرلخ ) در ميان شعراى ما بموزونى قامت و حسن صورت معروف شده‌اند . 8 - تركان قراختائى كه مقارن استيلاى چنگيز خان دولت بزرگى ما بين مملكت خوارزمشاهيان و مساكن مغولان شرقى تشكيل داده و تركان قرلق و اويغور را هم باجگزار خود كرده بودند « 1 » . طوايف مغول و ترك چنان كه اشاره كرديم ابتدا بقبايل متعدّده منقسم بودند ولى مقارن ظهور چنگيز غير از آنها كه تبعيّت امپراطوران چين شمالى را پذيرفته بودند از بقيّه طوايفى كه در مشرق ميزيستند فرمان پادشاه قبيلهء كرائيت را گردن نهاده و آنها كه در طرف مغرب مغولستان سكونت داشتند زيربار حكم گورخان قراختائى سرميكردند . قدرت بهم رساندن چنگيز و پدر او باعث شد كه قبيلهء كوچك قيات ابتدا اين طايفه را از تحت رقيّت امپراطوران ختا خلاص كند سپس دولتهاى كرائيت و قراختائى را منقرض سازد و تمام قبايل مغول و ترك را تابع يك حكومت نمايد و بمدد ايشان بممالك متمدّنهء شرق و غرب مغولستان حمله ببرد . چنگيز خان چنگيز خان كه اسم مغولى او تموچين است در حدود سال 549 هجرى در مغولستان تولّد يافته و پدرش يسوكاى بهادر رئيس و خان قبيلهء قيات از قبايل مغول است . يسوكاى بهادر مردى رشيد و كافى بود و چون برياست قبيلهء قيات رسيد

--> ( 1 ) - رجوع كنيد بقسمت تاريخ ايران سال چهارم صفحهء 356